Pik ve sfero döküm, ikisi de dökme demir ailesinin üyeleridir; yani içinde karbon vardır. Ama bu karbonun yapıda nasıl “davrandığı” ikisinin karakterini tamamen değiştirir. Kısaca şöyle düşün:
Pik döküm = karbon “pul pul” yayılmış
Sfero döküm = karbon “kürecik” olmuş
Bu şekillenme, malzemenin dayanımından kırılganlığına kadar her şeyi etkiler.
1. Karbon Yapısı
| Tür | Karbon Yapısı | Sonuç |
|---|---|---|
| Pik Döküm (Gri Döküm) | Grafit lameller (pul / levha) şeklinde | Brittle (kırılgan) fakat titreşim sönümlemesi iyi |
| Sfero Döküm (Küresel Grafitli Döküm) | Grafit küre şeklinde | Daha dayanıklı, sünek ve tok |
2. Mekanik Özellikler
| Özellik | Pik | Sfero |
|---|---|---|
| Dayanım | Düşük | Yüksek |
| Darbe dayanımı | Düşük | Yüksek |
| Sünek (eğilip bükülebilme) | Neredeyse yok | Yüksek |
| İşlenebilirlik | Çok iyi | İyi |
| Titreşim emme | Çok iyi | Orta |
3. Kullanım Alanları
| Kullanım | Açıklama |
|---|---|
| Pik döküm | Kırılgan olmasına rağmen sesi ve titreşimi çok güzel “yutar.” Bu yüzden makine gövdeleri, motor blokları, fren diskleri, soba gövdeleri gibi yerlerde tercih edilir. |
| Sfero döküm | Mukavemet ve süneklik gerektiğinde sahneye çıkar. Bu yüzden vana gövdeleri, dişli kutuları, taşıyıcı parçalar, otomotiv süspansiyon parçaları, krank milleri gibi yük taşıyan elemanlarda kullanılır. |
4. Özet Cümle
-
Pik döküm: Kırılgan ama işlenmesi kolay ve titreşimi çok iyi emen yapı.
-
Sfero döküm: Daha güçlü, esnek, darbeye dayanıklı; yani çelik karakterine daha yakın döküm malzemesi.
